Millenium chrztu Polski w kwerendzie Wytwórni Filmów Dokumentalnych

  1. LATA WIĘZIENNE PRYMASA WYSZYŃSKIEGO (1953-1956)

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1995

Dane techniczne: Barwny, 57 min

Ekipa:
Realizacja: Edmund Zbigniew Szaniawski
Scenariusz: Edmund Zbigniew Szaniawski
Zdjęcia: Krzysztof Langda
Współpraca operatorska: Dariusz Kopciński
Opracowanie muzyczne: Marianna Zając
Montaż: Grażyna Chojnacka, Milenia Fiedler
Grafika: Zbigniew Maguza
Kierownictwo produkcji: Jerzy Widarski
Współpraca realizatorska: Elżbieta Karczewska, Ewa Abramczyk
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka, Studio Filmowe Feniks, Telewizja Polska – I Program
Współfinansowanie: Agencja Produkcji Filmowej, Stowarzyszenie Civitas Christiana, Instytut Prymasowski
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. 1000 LAT JAZDY POLSKIEJ

Tytuł alternatywny: TYSIĄC LAT JAZDY POLSKIEJ

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1989

Dane techniczne: Barwny. 48 min

Ekipa:
Realizacja: Edmund Zbigniew Szaniawski
Scenariusz: Edmund Zbigniew Szaniawski
Komentarz: Jerzy Teodorczyk
Zdjęcia trickowe: Jan Wojciechowski
Animacja: Luba Iwanicka
Współpraca: Krzysztof Langda, Jerzy Małachowski, Tomasz Murgrabia, Ryszard Należyty, Grażyna Chojnacka, Mirosława Kowal, Elżbieta Klimek, Robert Wiśniewski
Konsultacja: Jerzy Teodorczyk
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka

 

  1. CZAS W ORĘŻU ZAPISANY

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1982

Dane techniczne: Barwny. 974 m

W filmie realizatorzy przedstawili dzieje oręża polskiego na podstawie bogatych zbiorów przechowywanych w polskich muzeach.

Ekipa:
Reżyseria: Sylwester Kiełbiewski
Scenariusz: Sylwester Kiełbiewski
Zdjęcia: Krzysztof Langda
Muzyka: Teodor Ratkowski
Montaż: Teresa Antosiewicz
Kierownictwo produkcji: Włodzimierz Kozłowski
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka

  1. ZIEMIA WIELKOPOLSKA

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1968

Gatunek: Reportaż

Dane techniczne: Barwny, 35 mm, 1 akt, 297 m

Reportaż o ziemi wielkopolskiej.

Ekipa:
Reżyseria: Sergiusz Sprudin
Zdjęcia: Sergiusz Sprudin
Montaż: Alfreda Czarnecka
Dźwięk: Krzysztof Grabowski
Opracowanie dźwięku: Hanna Ciecierska
Komentarz: Maciej Malicki
Lektor: Lucjan Szołajski
Kierownictwo produkcji: Tadeusz Balewski
Produkcja: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)

 

  1. PAMIĘĆ I SKRUCHA

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1966

Gatunek: Film publicystyczny

Dane techniczne: Czarno-biały, 35 mm, 2 akty, 504 m

Konflikt między państwem a kościołem.

Ekipa:
Reżyseria: Tadeusz Jaworski
Zdjęcia: Jerzy Chluski, Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
Dźwięk: Zbigniew Wolski
Opracowanie dźwięku: Hanna Ciecierska
Lektor: Tadeusz Bukowski
Kierownictwo produkcji: Ryszard Żerański
Produkcja: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)

 

  1. ŻOŁNIERSKIE TYSIĄCLATKI

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1965

Ekipa:
Realizacja: Zdzisław Koziarski
Scenariusz: Wiesława Kopańska
Zdjęcia: Andrzej Galiński
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka

 

  1. TYSIĄCLATKI

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1964

Gatunek: Film dokumentalny

Dane techniczne: Czarno-biały, 35 i 16 mm, 277 m

Ekipa:
Realizacja: Leszek Skrzydło
Scenariusz: Leszek Skrzydło
Zdjęcia: Seweryn Bącała
Produkcja: Wytwórnia Filmów Oświatowych (Łódź)

 

  1. ZIEMIA WIELKOPOLSKA

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1963

Gatunek: Film dokumentalny

Dane techniczne: Czarno-biały, 35 mm, 2 akt, 455 m

Historia i rozwój ziemi wielkopolskiej.

Ekipa:
Reżyseria: Jerzy Ziarnik
Zdjęcia: Bronisław Baraniecki, Edward Bryła
Montaż: Ludmiła Godzjaszwili
Dźwięk: Halina Paszkowska
Montaż dźwięku: Hanna Ciecierska
Lektor: Tadeusz Bukowski
Kierownictwo produkcji: Jerzy Dorożyński
Produkcja: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)

 

  1. 1000 SZKÓŁ NA TYSIĄCLECIE

Tytuł alternatywny: TYSIĄC SZKÓŁ NA TYSIĄCLECIE

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1959

Gatunek: Film dokumentalny

Dane techniczne: Czarno-biały, 35 mm, 1 akt, 184 m

Plakat propagujący konieczność budowy jak największej liczby szkół.

Ekipa:
Reżyseria: Jerzy Kaden
Zdjęcia: Polska Kronika Filmowa
Produkcja: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)

 

  1. PRYMAS TYSIĄCLECIA

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1981

Gatunek: Film biograficzny

Dane techniczne: Barwny,  70 min

Ekipa:
Reżyseria: Edmund Zbigniew Szaniawski
Scenariusz: Edmund Zbigniew Szaniawski
Komentarz: Maria Starzyńska
Zdjęcia: Roman Miastowski, Włodzimierz Leśkiewicz, Wojciech Stokłosa (Watykan)
Współpraca operatorska: Tadeusz Łukawski, Tadeusz Raczyński
Materiały archiwalne: Episkopat Polski, Interpress P. A., Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa), NSZZ Solidarność Rolników Indywidualnych, „Słowo Powszechne” (tygodnik)
Ilustracja muzyczna: Stefan Zawarski
Dźwięk: Bolesław Kujawski
Montaż: Helena Porębska
Produkcja: Interpress Film
Konsultacja: Bronisław Piasecki
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. PRASŁOWIAŃSKA OSADA OBRAONNA SPRZED 2500 LAT

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1967

Gatunek: Film oświatowy

Dane techniczne: Czarno-biały, 35 i 16 mm,  394 m

Film prezentuje badania wykopaliskowe.

Ekipa:
Reżyseria: Jerzy Stefanowski
Scenariusz: Jerzy Stefanowski
Zdjęcia: Andrzej Galiński
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka

 

  1. TYSIĄC LAT PÓŹNIEJ

Film dokumentalny

Rok produkcji: 1966

Ekipa:
Realizacja: Edward Skórzewski
Zdjęcia: Jan Wileński
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka

 

  1. 1000 LAT JAZDY POLSKIEJ

Tytuł alternatywny: TYSIĄC LAT JAZDY POLSKIEJ

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1989

Dane techniczne: Barwny, 48 min

Ekipa:
Realizacja: Edmund Zbigniew Szaniawski
Scenariusz: Edmund Zbigniew Szaniawski
Komentarz: Jerzy Teodorczyk
Zdjęcia trickowe: Jan Wojciechowski
Animacja: Luba Iwanicka
Współpraca: Krzysztof Langda, Jerzy Małachowski, Tomasz Murgrabia, Ryszard Należyty, Grażyna Chojnacka, Mirosława Kowal, Elżbieta Klimek, Robert Wiśniewski
Konsultacja: Jerzy Teodorczyk
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka

 

  1. ZAWÓD: PRYMAS POLSKI

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2007

Dane techniczne: Barwny, 50 min

Film realizowany we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej – na podstawie nieznanych, niepublikowanych dokumentów z archiwum IPN, w oparciu o materiały archiwalne filmowe z archiwum dotąd nieujawnionego, a będącego w gestii IPN. Ksiądz kardynał Stefan Wyszyński jawi się w tych aktach jako „Polak nieznany”, jako nadzwyczaj jednoznaczny człowiek, którego życie nie miało meandrów i wahań moralnych. Życiorys kapłański Stefana Wyszyńskiego ukazany został tym razem z zupełnie nieznanego punktu, z „punktu obserwacyjnego” SB, służb wojskowych, których zadaniem było zniszczenie i upokorzenie tego kandydata na ołtarze, a z nim zniszczenie Kościoła i wiary w Polsce. Największą bronią kardynała była mądrość godna świętego, absolutna wierność powołaniu kapłańskiemu, zasadom Polaka i patrioty, oddanego całkowicie Bogu i ojczyźnie. [TVP]

Ekipa:
Realizacja: Anna Teresa Pietraszek
Współpraca realizatorska: Anna Rastawicka, Leszek Rysak, Witold Bagieński, Stanisław Bogaczewicz
Lektor: Jan Wilkans
Zdjęcia: Marcin Peresada, Sławomir Woźniak, Piotr Życieński
Opracowanie muzyczne: Piotr Majchrzak
Dźwięk: Adam Niemiec
Asystent operatora dźwięku: Andrzej Klepuszewski
Zgranie dźwięku: Włodzimierz Kazimierczak
Montaż: Beata Barciś
Współpraca montażowa: Iwona Fabijańska
Konsultacja: Jan Żaryn
Producent: Witold Będkowski
Produkcja: Telewizja Polska – Agencja Filmowa (dla TV Polonia)
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. UWIĘZIONY PRYMAS

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2003

Dane techniczne: Barwny, 45 min

Film jest zapisem trzech lat spędzonych przez prymasa Stefana Wyszyńskiego w odosobnieniu w klasztorach w Rywałdzie, Stoczku Warmińskim, Prudniku i Komańczy. Filmowe materiały archiwalne, zdjęcia fotograficzne oraz współcześnie sfilmowane miejsca, w których przebywał prymas, są ilustracją jego wspomnień z tego okresu zaczerpniętych głównie z „Zapisków więziennych” oraz innych relacji dotyczących tych wydarzeń, m.in. raportów funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.

Ekipa:
Reżyseria: Paweł Woldan
Scenariusz: Paweł Woldan
Komentarz: Janusz Poniewierski
Lektor: Zbigniew Zapasiewicz (kazania i wspomnienia Stefana kardynała Wyszyńskiego), Mieczysław Hryniewicz (raporty pracowników Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego), Adam Bauman (komentarz)
Zdjęcia: Lesław Skuza
Muzyka: Andrzej Krauze
Montaż: Marcin Buczkowski, Paweł Woldan
Kierownictwo produkcji: Dorota Przyłubska
Produkcja: Pado Studio Film (dla Programu 1 TVP)
Postprodukcja: Ensemble Film
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. PRYMAS W KOMAŃCZY

Spektakl telewizyjny

Rok produkcji: 2009

Premiera: 11.01.2010 r.

Dane techniczne: Barwny, 83 min

Kościół katolicki i wyraziste, fascynujące postacie z nim związane od lat pozostają w kręgu twórczych zainteresowań Pawła Woldana. Dość wspomnieć jego liczne filmy dokumentalne poświęcone m.in. „Tygodnikowi Powszechnemu”, dominikaninowi Ludwikowi Wiśniewskiemu (duchowy opiekun Ruchu Wolność i Pokój oraz Solidarności Rolników), ks. prof. Januszowi S. Pasierbowi, Janowi Pawłowi II, ks. Jerzemu Popiełuszce, kardynałowi Kazimierzowi Świątkowi (zwierzchnikowi Kościoła katolickiego na Białorusi) czy Augustowi kardynałowi Hlondowi. Jest również Woldan autorem dwóch spektakli Teatru TV, których bohaterami są: charyzmatyczny dominikanin o. Jan Góra („Góra Góry”) oraz ks. infułat Józef Wójcik, znany m.in. z głośnej akcji odbicia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej zarekwirowanego przez władze PRL („Złodziej w sutannie”).

Sylwetka Stefana kardynała Wyszyńskiego zajmuje w twórczości Woldana miejsce szczególne. Zrealizował o nim trzy filmy dokumentalne: „Non Possumus”, „Świadectwo drogi. Stefan Kardynał Wyszyński” i „Uwięziony prymas”. Postać Prymasa Tysiąclecia pojawia się też w innych jego produkcjach. Nieodparcie więc rodzi się pytanie, po co tym razem spektakl? Czy wnosi on jakąś nową jakość do Woldanowej opowieści o prymasie Wyszyńskim? Na pytanie to trzeba odpowiedzieć twierdząco. Co więcej, wydaje się, że wszystkie poprzednie Woldanowe próby uchwycenia fenomenu kardynała Wyszyńskiego stanowiły jedynie prolog do „Prymasa w Komańczy”. „Nie zrobiliśmy ani sensacji, ani kryminału, ani społeczno-politycznego rozrachunku. Tu zgłębiamy osobę” – mówił w jednym z wywiadów Olgierd Łukaszewicz, odtwórca roli tytułowej. Głównym tematem przedstawienia Woldana jest bowiem portret duchowy Stefana Wyszyńskiego. W kreacji Łukaszewicza jest on bowiem przede wszystkim człowiekiem modlitwy. Wprawdzie nie mistykiem rozmawiającym z Bogiem twarzą w twarz, lecz kimś nieustannie walczącym ze swoimi słabościami, aby stać się możliwie najpokorniejszym, zjednoczyć się w głębokiej duchowej wspólnocie z męką Chrystusa na krzyżu i bólem Jego Matki, odnaleźć sens swego cierpienia, ofiarować wszystkie osobiste pragnienia, myśli, tęsknoty i potrzeby, by całkowicie podporządkować własną wolę woli Boga. Nie jest to droga łatwa ani do przejścia, ani do sfilmowania. Tym większa zasługa aktorskiego kunsztu Łukaszewicza, że udało się przeżycia tak subtelne, a zarazem tak wzniosłe i pełne znaczenia oddać bez osuwania się w dewocyjny banał i sentymentalny kicz. Kiedy prymas Wyszyński ustami Łukaszewicza mówi pod koniec sztuki: „Stałem się niewolnikiem Maryi” – trudno znaleźć powody, by mu nie wierzyć.

Akcja spektaklu toczy się między 27 października 1955 a 28 października 1956 roku w klasztorze sióstr nazaretanek w Komańczy, ostatnim miejscu przymusowego odosobnienia prymasa Wyszyńskiego, na które bezprawnie skazały go władze PRL – dwa lata wcześniej. Piękne plenery Bieszczad stały się tłem dla pełnego wewnętrznej walki duchowego dojrzewania kardynała, by podjąć na nowo obowiązek kierowania polskim Kościołem. Osamotniony i podupadły na zdrowiu prymas Wyszyński znajduje życzliwość i szczere oddanie tylko u kilku kobiet – części sióstr nazaretanek i grupy świeckich „duchowych córek”, a wśród nich zwłaszcza Marii Okońskiej. Ta ostatnia, mimo licznych przeszkód ze strony UB, kilkakrotnie odwiedza kardynała, by na prośbę paulinów z Częstochowy skłonić go do napisania nowych Ślubów Jasnogórskich na trzechsetną rocznicę tych, które złożył król Jan Kazimierz. Z początku prymas, nie widząc szansy na rychłe wyjście na wolność, odmawia. Pomimo to Okońska nie ustaje w naleganiach. Pod jej wpływem, a także wskutek duchowego impulsu otrzymanego podczas modlitwy, w umyśle kardynała rodzi się idea Jasnogórskich Ślubów Narodu i program Wielkiej Nowenny, przygotowujące Polaków do obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski w 1966 roku, a zarazem do autentycznego i bezkompromisowego odnowienia ich wiary. [TVP]

Ekipa:
Reżyseria: Paweł Woldan
Współpraca reżyserska: Magdalena Kobierzycka, Anna Ceballo
Scenariusz: Paweł Woldan
Zdjęcia: Krzysztof Pakulski
Operator kamery: Krzysztof Mieszkowski, Marcin Peresada
Współpraca operatorska: Łukasz Kowalczyk, Piotr Kostarczyk, Marek Bystrosz, Filip Kwiatkowski, Jacek Kuzak, Konrad Kosiński, Maciej Maciejewski, Adam Mączka, Krzysztof Szulim, Konrad Jonak
Korekta barwna: Paweł Syrzycki
On-line: Paweł Syrzycki
Muzyka: Michał Lorenc
Scenografia: Małgorzata Grabowska-Kozera
Współpraca scenograficzna: Marta Kozera, Bogusław Kostrzewa
Kostiumy: Beata Dąbska
Współpraca kostiumograficzna: Małgorzata Łokietek
Rekwizyty: Adam Nowakowski
Dźwięk: Stefan Chomnicki
Zgranie dźwięku: Iwo Klimek
Współpraca dźwiękowa: Jacek Figura, Marek Śląski, Wojciech Śląski, Radosław Kobyliński
Montaż: Jarosław Kamiński
Asystent montażysty: Sebastian Korwin-Kulesza
Charakteryzacja: Anna Adamek, Iwona Blicharz, Janina Dybowska-Person
Fotosy: Maciej Dyczkowski
Konsultacja: Jan Żaryn (historyczna), Anna Rastawicka (merytoryczna; Instytut Prymasa Wyszyńskiego), Bogumiła Zamora (merytoryczna; Klasztor Sióstr Nazaretanek w Komańczy), Robert Jasiulewicz (merytoryczna; Sanktuarium NMP Jasnogórskiej), Jadwiga Żułnowska (prawna)
Redaktor prowadzący: Ewa Millies-Lacroix
Kierownictwo produkcji: Marcin Stachurski
Kierownictwo planu: Ramo Olejnik
Dyżurny planu: Krzysztof Stachowski, Piotr Redzisz
Sekretariat planu: Marta Wierzbicka
Producent wykonawczy: Dorota Przyłubska
Produkcja wykonawcza: Pado Studio Film
Produkcja: Telewizja Polska – Agencja Filmowa (Teatr Telewizji TVP S.A.)
Obsada aktorska: Olgierd Łukaszewicz (Stefan Wyszyński), Magdalena Różczka (Maria Okońska), Anna Cieślak (Lilka Wentowska), Anna Grycewicz (Janka Michalska), Dorota Pomykała (siostra przełożona), Dominika Kluźniak (siostra Stanisława), Józef Fryźlewicz (Stanisław Wyszyński, ojciec prymasa), Henryk Talar (o. Alojzy Wrzalik), Artur Barciś (o. Jerzy Tomziński), Jerzy Grałek (o. Teofil Krauze), Krzysztof Globisz (bp Zygmunt Choromański), Marek Kępiński (bp Michał Klepacz), Ewa Dałkowska (Julia Brystygier), Paweł Nowisz (Władysław Gomułka), Piotr Pilitowski (Zenon Kliszko), Radosław Krzyżowski (Władysław Bieńkowski), Adam Ferency (pułkownik UB), Bartłomiej Topa (porucznik UB), Adam Bauman (funkcionariusz UB), Zdzisław Starczynowski (funkcionariusz UB), Jan Monczka (komendant), Michał Kula (major UB), Robert Chodur (ksiądz), Bogusław Faciejew (ksiądz), Jacek Kremski (zakonnik), Katarzyna Kremska (zakonnica), Adam Ferency (lektor)
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. TRZY LATA Z TYSIĄCA

Film fabularny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2000

Premiera: 22.09.2000 r.

Dane techniczne: Barwny (negatyw: Kodak), dźwięk: Dolby Stereo Digital, 2840 m, 100 min

Okres zdjęciowy: 20 czerwca – 5 sierpnia 1999. Plenery: Warszawa, Lubiąż

Budżet: 2,55 mln zł

Uroczysta premiera filmu: 10 września 2000, Warszawa (Teatr Polski)

Początek lat 50. Komunistyczne władze PRL prowadzą politykę represji wobec Kościoła katolickiego. Pod pretekstem antypaństwowej działalności aresztowano wielu biskupów i księży. Stefan kardynał Wyszyński w publicznych wystąpieniach zdecydowanie przeciwstawia się bezprawnemu postępowaniu władz. Bierut postanawia wyeliminować politycznego przeciwnika i odizolować duchowego przywódcę od społeczeństwa. Prymas zostaje aresztowany i osadzony w opuszczonym klasztorze w Stoczku Warmińskim. Razem z nim uwięzieni są ksiądz Stanisław Skorodecki i siostra Leonia, która jest na usługach Urzędu Bezpieczeństwa – ma składać pisemne relacje o wszystkim, co usłyszy. Władze liczą, że szykany oraz presja fizyczna i psychiczna spowodują dobrowolne zrzeczenie się przez kardynała wszelkich funkcji kościelnych. Jednak żarliwa modlitwa i niezłomna wiara pozwalają mu nie ulec. „Opiekę” nad prymasem przejmuje pułkownik, który sprowadza do klasztoru agenta UB Molendę – sobowtóra Wyszyńskiego. Na zorganizowanym przez UB zebraniu biskupów Molenda jako ksiądz prymas Stefan Wyszyński ma zrzec się zwierzchnictwa nad Kościołem. Jednak ksiądz Skorodecki zdobywa dziennik siostry Leonii z zapisanymi rozmowami kardynała i podczas widzenia przekazuje go swojemu ojcu. Akcja z sobowtórem kardynała zostaje odwołana… Śmierć Bieruta, bezpośrednio nadzorującego akcję, zbiega się w czasie z przewiezieniem więźniów do Komańczy. Wkrótce po tym prymas zostaje wypuszczony na wolność.

Dzieło Teresy Kotlarczyk podzieliło krytykę, choć przeważały opinie przychylne, niekiedy wręcz entuzjastyczne. Podkreślano spójność stylistyczną, równowagę i umiar filmu, jego powściągliwość i skromność przy jednoczesnej sile dramatycznej. Duża w tym zasługa również scenarzysty, Jana Purzyckiego, który oparł scenariusz na „Zapiskach więziennych” samego kardynała Wyszyńskiego i bogatej dokumentacji. Nie znaczy to jednak, że „Prymas” jest wierną rekonstrukcją faktów historycznych. Nie ma np. dowodów, że komunistyczne władze rzeczywiście zamierzały wykorzystać sobowtóra do rozwiązania konfliktu z prymasem i Kościołem. Był to zabieg artystyczny, przydający filmowi emocjonalnej grozy, obrazujący metody, jakimi posługiwano się w walce ideologicznej. To także prawdziwy popis gry aktorskiej Andrzeja Seweryna, odtwórcy zarówno roli kardynała Wyszyńskiego, jak i jego sobowtóra Molendy. Udało mu się najtrudniejsze: z jednej strony odtworzył wizerunek charakteru i duchowości prymasa, z drugiej ukazał człowieka, który z małpią zręcznością naśladuje każdy jego gest i ton, ale nie dociera do prawdy duchowej i dlatego pozostaje tylko fałszywie brzmiącą marionetką.

Ekipa:
Reżyseria: Teresa Kotlarczyk
Reżyser II: Marek Nowakowski
Współpraca reżyserska: Jolanta Słobodzian, Wanda Dąbrowska, Krzysztof Tadej, Teresa Violetta Buhl, Ewa Andrzejewska
Scenariusz: Jan Purzycki
Współpraca scenariuszowa: Edyta Czepiel-Zadura (dokładne określenie funkcji: redakcja literacka tekstu)
Zdjęcia: Piotr Wojtowicz
Asystent operatora obrazu: Zbigniew Jakubowski, Cezary Busiło
Oświetlenie: Wiesław Horodyński (główny oświetleniowiec), Dariusz Grzywacz, Andrzej Karasiński, Zbigniew Wróblewski
Wózkarz: Krzysztof Kubiak, Remigiusz Kubiak
Korekta barwna: Ewa Kucharska
Scenografia: Barbara Ostapowicz
Scenograf II: Roman Tarwacki
Współpraca scenograficzna: Rafał Taras (nie występuje w czołówce)
Kierownictwo budowy dekoracji: Janusz Ostapiński
Rekwizyty: Lechosław Baniecki, Marcin Grochowina
Dyżurny planu: Grzegorz Witczak, Waldemar Drabek
Kostiumy: Ewa Krauze
Współpraca kostiumograficzna: Katarzyna Dominiak, Małgorzata Wodzyńska
Muzyka: Zygmunt Konieczny
Wykonanie muzyki: Paweł Perliński (fortepian), Mariusz Pędziałek (obój), Aleksander Romański (klarnet)
Dyrygent: Ryszard Dudek
Konsultacja muzyczna: Marta Broczkowska
Realizacja nagrań: Rafał Paczkowski (nagranie zrealizowano w Studio S-4 Polskiego Radia)
Dźwięk: Nikodem Wołk-Łaniewski
Współpraca dźwiękowa: Piotr Pacholski, Michał Zarębski
Imitator dźwięku: Henryk Zastróżny
Zgranie dźwięku: Ivo Spalj (Dolby Digital; Barrandov Studios)
Udźwiękowienie: Studio Sonoria
Montaż dźwięku: Jacek Kuśmierczyk
Montaż: Grażyna Gradoń
Współpraca montażowa: Waldemar Makuła, Sebastian Kulesza, Tomasz Ozimkiewicz
Montaż elektroniczny: Wytwórnia Filmowa Czołówka
Charakteryzacja: Grażyna Dąbrowska
Współpraca charakteryzatorska: Beata Kruszyńska
Fotosy: Krzysztof Wellman
Opracowanie graficzne: Marta Precht
Grafika: Paweł Śmietanka (komputerowa), Cezary Cichocki (komputerowa)
Konsultacja: Konrad Orłowski (ds. samochodowych), Mark Kenna (dźwiękowa)
Kierownictwo produkcji: Zdzisław Sajuk, Jerzy Marchewka
Kierownictwo produkcji II: Dorota Sierakiewicz, Mirosław Nycz
Współpraca produkcyjna: Rafał Wójcik, Katarzyna Mańczyk
Kierownictwo planu: Justyna Pawlak
Sekretariat planu: Barbara Dąbkiewicz
Administracja: Czesława Burbo
Producent: Marian Terlecki
Produkcja wykonawcza: MT Art Prod.
Produkcja: Telewizja Polska, MT Art Prod., Wizja TV, AWR Wprost, Best Film, Grupa Atlas
Laboratorium: Telewizja Polska
Obsada aktorska: Andrzej Seweryn (Stefan Wyszyński; Molenda, sobowtór prymasa), Maja Ostaszewska (siostra Maria Leonia Graczyk), Zbigniew Zamachowski (ks. Stanisław Skorodecki), Krzysztof Wakuliński (pułkownik), Grzegorz Sikora (komendant w Stoczku Warmińskim), Mariusz Benoit (Kozyra), Jerzy Trela (ojciec księdza Stanisława), Henryk Talar (Bolesław Bierut), Mariusz Jakus (Narwicz, współwięzień księdza Skorodeckiego w Rawiczu), Joanna Orzeszkowska (strażniczka w Grudziądzu), Maciej Wojdyła (tajniak; w czołówce nazwisko: Wojdyłła), Piotr Adamczyk (asystent Kozyry), Andrzej Bogusz (ksiądz Goździkiewicz, sekretarz prymasa), Andrzej Blumenfeld (Herbert, ubek podsłuchujący prymasa w Stoczku Warmińskim), Dorota Kwiatkowska-Rae (Madonna), Krzysztof Banaszyk (ubek aresztujący prymasa; w czołówce nazwisko: Banaszak), Krzysztof Bień (strażnik w Stoczku Warmińskim), Andrzej Dębski (ksiądz Dębek w kurii krakowskiej), Tadeusz Falana, Józef Fryźlewicz (ksiądz Wit Brzycki w kurii krakowskiej), Janusz German (ksiądz w kurii krakowskiej), Janusz Hamerszmit, Arkadiusz Janiczek (ubek aresztujący prymasa), Marek Kalita, Grzegorz Kasowski, Rafał Kronenberger (ubek), Józef Mika (ksiądz Józef Lelita w kurii krakowskiej), Marek Nowakowski, Łukasz Nowicki, Andrzej Szenajch, Waldemar Walisiak, Włodzimierz Woroniecki, Jerzy Żydkiewicz (ksiądz w kurii krakowskiej)
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. LATA WIĘZIENNE PRYMASA WYSZYŃSKIEGO (1953-1956)

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1995

Dane techniczne: Barwny, 57 min

Ekipa:
Realizacja: Edmund Zbigniew Szaniawski
Scenariusz: Edmund Zbigniew Szaniawski
Zdjęcia: Krzysztof Langda
Współpraca operatorska: Dariusz Kopciński
Opracowanie muzyczne: Marianna Zając
Montaż: Grażyna Chojnacka, Milenia Fiedler
Grafika: Zbigniew Maguza
Kierownictwo produkcji: Jerzy Widarski
Współpraca realizatorska: Elżbieta Karczewska, Ewa Abramczyk
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka, Studio Filmowe Feniks, Telewizja Polska – I Program
Współfinansowanie: Agencja Produkcji Filmowej, Stowarzyszenie Civitas Christiana, Instytut Prymasowski
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. SKRAWEK NIEBA

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2002

Dane techniczne: Barwny, 50 min

Film powstały w roku setnej rocznicy urodzin kard. Stefana Wyszyńskiego, będący w znacznej mierze reportażem z Prudnika, w którym prymas był więziony w latach 1954-55.

Prudnik, niewielkie przygraniczne miasto w południowej Polsce, w którym w latach 50. przez ponad rok więziony był kardynał Stefan Wyszyński. Odbywamy wędrówkę po miasteczku razem z ojcem Janem Górą, dominikaninem, który właśnie tutaj się urodził, i Andrzejem Sewerynem, odtwórcą głównej roli w filmie Teresy Kotlarczyk, „Prymas, trzy lata z tysiąca”. Poznajemy dzieje Prudnika, a zwłaszcza historię pobytu tutaj prymasa Wyszyńskiego. Nocą 10 października 1954 roku kardynał Wyszyński razem z dwojgiem współtowarzyszy niedoli, księdzem Stanisławem Skorodeckim i siostrą Marią Leonią Graczyk, zostali przewiezieni do Prudnika. Było to już trzecie, po Rywałdzie i Stoczku Warmińskim, miejsce odosobnienia prymasa. Prudniczanie nie wiedzieli, że w poklasztornych budynkach na peryferiach miasta przetrzymywany jest zwierzchnik polskiego Kościoła. Jego pobyt tutaj utrzymywany był w ścisłej tajemnicy, władze państwowe obawiały się, że Zachód może podjąć próbę odbicia prymasa. Dziś mieszkańcy miasta chcą budować swoją przyszłość, nawiązując do tamtych historycznych wydarzeń. Fakt uwięzienia u nich prymasa stał się impulsem do walki o pozytywny wizerunek miasta oraz do refleksji nad duchową spuścizną kardynała. Zwłaszcza, że to właśnie tu duchowny podjął ideę odnowienia ślubów narodu, złożonych Matce Bożej przez króla Kazimierza podczas potopu szwedzkiego. Napisany przez prymasa tekst został następnie odczytany 26 sierpnia 1956 roku na Wałach Jasnogórskich i powtórzony przez ponad milionową rzeszę Polaków obecnych na uroczystości. Tekst modlitewnego zawierzenia doręczyła przeorowi jedna z kobiet należących do tzw. grupy „Ósemka”, pragnących żyć w duchu ośmiu błogosławieństw Jezusa i przez wiele lat należących do najbliższych współpracowników i przyjaciół księdza Wyszyńskiego. Dzięki ich opowieściom oraz wspomnieniom księdza Stanisława Skorodeckiego poznajemy nieoficjalną, mniej znaną stronę osobowości Prymasa Tysiąclecia. Dopełnieniem wizerunku kardynała są fragmenty jego „Zapisków więziennych” czytane przez Andrzeja Seweryna oraz fragmenty filmu „Prymas, trzy lata z tysiąca”.

Ekipa:
Reżyseria: Rafał Wieczyński
Scenariusz: Jan Grzegorczyk, Rafał Wieczyński
Lektor: Andrzej Piszczatowski
Zdjęcia: Piotr Wolski
Współpraca operatorska: Wojciech Walkiewicz, Norbert Malaszewski
Muzyka: Miejska Orkiestra Dęta przy Prudnickim Ośrodku Kultury (pod kierunkiem kapelmistrza Mariana Wnęka)
Dźwięk: Jerzy Kozak
Montaż: Rafał Wieczyński, Jacek Komorowski, Marek Ciszewski
Producent: Julita Świercz
Współpraca producencka: Anna Bogusławska, Agnieszka Franczak, Maciej Ruba
Produkcja: Focus Producers
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. ŚWIADECTWO DROGI. STEFAN KARDYNAŁ WYSZYŃSKI

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2002

Dane techniczne: Barwny, 52 min

Dokument zawierający relacje osób duchownych i świeckich, które miały okazję znać prymasa Stefana Wyszyńskiego, współpracować z nim i towarzyszyć mu w jego duszpasterskiej posłudze. Znalaźli się wśród nich m.in. prymas Józef Glemp, który pracował w Sekretariacie Prymasa Polski; ks. Zdzisław Peszkowski – kapelan Rodzin Katyńskich; Danuta Sułek – siostrzenica prymasa oraz panie ze świeckiego Instytutu Pomocnic Maryi Jasnogórskiej – ściśle współpracujące z prymasem.
Relacje świadków ilustrowane są licznymi zdjęciami z prywatnych zbiorów Instytutu Prymasowskiego. Autor starał się ukazać Stefana Wyszyńskiego nie tylko jako wielką postać historyczną, ale jako zwykłego człowieka, który potrafił się śmiać, cieszyć i martwić, który miał swoje pasje i zainteresowania, a także drobne słabostki.

Ekipa:
Reżyseria: Paweł Woldan
Scenariusz: Paweł Woldan
Zdjęcia: Jacek Knopp
Opracowanie muzyczne: Krystyna Wikarek
Dźwięk: Stefan Chomnicki, Marek Śląski
Montaż: Laszlo Polgar
Konsultacja: Iwona Czarcińska, Anna Rastawicka
Redakcja: Krzysztof Ołdakowski
Kierownictwo produkcji: Dorota Przyłubska
Współpraca produkcyjna: Michał Skrzeczek
Producent: Adam Łukaszek
Produkcja: Telewizja Polska (Katowice), Pado Studio Film (dla Programu 1 TVP)
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. KROMKA CHLEBA

Podtytuł: FRAGMENTY ZAPISKÓW WIĘZIENNYCH KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2001

Gatunek: Film biograficzny

Dane techniczne: Barwny, 22 min

Impresja filmowa oparta na fragmentach więziennych zapisków kardynała Stefana Wyszyńskiego. Pełne pokory i zadumy myśli układają się w refleksję nad istotą ludzkiego bytu. „Kariera każdego człowieka zaczyna się na ziemi… w pieluszce, choćby nosił mundur ambasadora czy generała, i na pieluszce – może trochę większej – się kończy” – zauważa kapłan. Proste, a zarazem głębokie przemyślenia oddają bogactwo osobowości kardynała. Przypominają, że pomimo upływu czasu Stefan Wyszyński, przywódca duchowy w trudnych czasach komunistycznego reżimu, jest nadal inspirujący. Jego przemyślenia wsparte pięknymi zdjęciami filmowymi i nastrojową muzyką brzmią bardzo aktualnie. [PAT]

Ekipa:
Realizacja: Grzegorz Skurski
Zdjęcia: Szczepan Adamiuk
Współpraca operatorska: Marcin Blachani
Muzyka: Bohdan Mazurek
Montaż: Tadeusz Sosnowski
Kierownictwo produkcji: Joanna Zińczuk
Produkcja: Telewizja Polska (Lublin) (dla Programu 2)
Lektor: Krzysztof Gosztyła
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. NON POSSUMUS

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2001

Gatunek: Film biograficzny

Dane techniczne: Barwny

23 października 1978 roku, podczas mszy inaugurującej pontyfikat Jana Pawła II, Ojciec Święty powiedział, że nie byłoby na Stolicy Piotrowej papieża Polaka, gdyby nie było wiary kardynała Wyszyńskiego, niecofającej się przed więzieniem i cierpieniem, jego heroicznej nadziei oraz okresu dziejów Kościoła w ojczyźnie, związanego z jego biskupim i prymasowskim posługiwaniem. Film przedstawiający postać wyjątkowego duszpasterza, którego działalność miała ogromne znaczenie nie tylko dla wiernych w Polsce, potwierdza w całości słuszność tego stwierdzenia. [TVP]

Ekipa:
Reżyseria: Paweł Woldan
Współpraca reżyserska: Dorota Przyłubska
Scenariusz: Paweł Woldan
Komentarz: Janusz Poniewierski
Lektor: Zbigniew Zapasiewicz (czytał kazania i wspomnienia kardynała Stefana Wyszyńskiego), Adam Bauman
Zdjęcia: Andrzej Adamczak
Współpraca operatorska: Jacek Knop, Jerzy Kozak
Muzyka: Andrzej Krauze
Dźwięk: Piotr Bielawski
Montaż: Dorota Wardęszkiewicz
Montaż elektroniczny: Adam Kałuski
Transport: Henryk Bednarek
Konsultacja: Emilia Błaszak, Anna Rastawicka
Redakcja: Krzysztof Ołdakowski
Kierownictwo produkcji: Paweł Ziębaczewski
Współpraca produkcyjna: Teresa Fedak, Monika Andrzejczak, Henryka Spałek
Producent: Jacek Gwizdała
Produkcja wykonawcza: Contra Studio
Produkcja: Telewizja Polska – Agencja Filmowa (dla Programu 1)
Postprodukcja: Da Vinci Film
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. KARDYNAŁ STEFAN WYSZYŃSKI

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2000

Gatunek: Film biograficzny, film montażowy

Dane techniczne: 45 min

Film przedstawia, w oparciu o materiały archiwalne, biografię kardynała Stefana Wyszyńskiego. Sylwetka prymasa została ukazana na tle dziejów Polski w okresie powojennym.

Ekipa:
Reżyseria: Zbigniew Wawer (w napisach określenie funkcji: Realizacja), Włodzimierz Rekłajtis (w napisach określenie funkcji: Realizacja), Tadeusz Kondracki (w napisach określenie funkcji: Realizacja)
Scenariusz: Zbigniew Wawer, Włodzimierz Rekłajtis, Tadeusz Kondracki
Komentarz: Tadeusz Kondracki
Lektor: Wojciech Gąssowski
Opracowanie muzyczne: Marianna Zając
Montaż: Jerzy Zdrojewski
Konsultacja: Włodzimierz Rekłajtis (archiwalna)
Producent: Zbigniew Wawer
Współpraca: Krystyna Kuźniarska, Leszek Zajda
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. SOLI DEO

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1997

Gatunek: Film biograficzny

Dane techniczne: 92 min

Filmowy wizerunek Prymasa Tysiąclecia, najważniejsze fakty z jego biografii, próba ukazania duchowego wymiaru tej postaci, jednej z najważniejszych w dziejach polskiego Kościoła. Bogate materiały archiwalne i zdjęcia zrealizowane współcześnie, wycinki z gazet, dzieła sztuki sakralnej, stare fotografie, kroniki filmowe ukazujące Polskę w latach 50., 60., 70. i wczesnych 80., wypowiedzi osób z najbliższego otoczenia prymasa, księży i zakonnic, którzy wraz z nim byli więzieni w latach 50., oraz osób świeckich, fragmenty jego kazań, listów pasterskich i przemówień. Wspomnienie domu rodzinnego prymasa, jego atmosfery, przesyconej patriotyzmem, miłością i prostą, szczerą wiarą, kultem Matki Boskiej. Z rodzinnego domu wyniósł Stefan Wyszyński wszystkie najważniejsze wartości, którymi kierował się przez całe życie. Jako dziewięciolatek porzucił rosyjską szkołę, szkołę zaborcy, by uczyć się pod okiem ojca, organisty w Andrzejowie. Potem nauka w Gimnazjum Górskiego w Warszawie i męskiej Szkole Handlowej w Łomży umocnią jego patriotyzm i religijność. W 1924 roku przyjął święcenia kapłańskie. Po studiach na KUL-u poświęcił się pracy duszpasterskiej, był też działaczem Akcji Katolickiej i Chrześcijańskich Związków Zawodowych. Postulował solidaryzm społeczny i zwracał uwagę, że Kościół musi być bliżej problemów robotników. Po wybuchu II wojny światowej ukrywał się w Kozłówce, współpracował z ks. Korniłowiczem, współtworzył zakład dla ociemniałych w Laskach. W czasie Powstania Warszawskiego był kapelanem podwarszawskich formacji AK, miał pseudonim Radwan. Pomagał też w szpitalu powstańczym w Laskach, asystował przy operacjach, niósł pociechę rannym i umierającym. W 1946 roku, jako czterdziestopięciolatek, otrzymał godność ordynariusza lubelskiego, stając się najmłodszym w Polsce biskupem. Wtedy to na szczycie katedry lubelskiej umieścił zawołanie Soli Deo – Bogu Jedynemu. W 1948 roku umierający prymas August Hlond wyraził życzenie, aby jego następcą został biskup Stefan Wyszyński. Życzenie to spełniło się – papież Pius XII ogłosił Stefana Wyszyńskiego arcybiskupem Gniezna i Warszawy, prymasem Polski. Władze komunistyczne od początku starały się wszelkimi środkami zwalczać prymasa i Kościół, społeczeństwo jednak pokładało w Wyszyńskim wielkie nadzieje. Dla UB Kościół był wrogiem numer jeden – koniec lat 40. i początek 50. to lata terroru, którego ofiarami padali księża i zakonnice, sądzeni w pokazowych procesach i skazywani na długoletnie więzienie, a nawet karę śmierci. W tym tragicznym okresie prymas stanął w obronie zarówno chrześcijańskiej tożsamości narodu, jak i prześladowanych księży. Kolejne nasilenie terroru nastąpiło w roku 1953, kiedy władze wydały dekret o obsadzaniu stanowisk kościelnych, który godził w samodzielność i prawa Kościoła. Prymas odpowiedział słynne „Non possumus”. Wkrótce odbył się proces biskupa kieleckiego, oskarżonego o szpiegostwo na rzecz Watykanu. Prymas odmówił potępienia biskupa. Po uzgodnieniu z Moskwą władze aresztowały prymasa. Szczególnie interesującą część filmu stanowią wspomnienia ks. Stanisława Skorodeckiego i s. Stanisławy Niemeczek o latach więziennych prymasa. Ich relacje pozwalają poznać go jako osobę prywatną – oddaną towarzyszom niedoli, przyjaciela, opiekuna, od którego zawsze oczekiwać można wsparcia. Ujmujące są też więzienne wspomnienia prymasa, świadectwa jego niezachwianej wiary, miłości bliźniego i troski o Polskę. Odosobniony od świata prymas napisał słynne Śluby Narodu. Dojrzał jego program duszpasterski, którego głównym założeniem było oparcie się na polskim patriotyzmie i kulcie maryjnym. Jak wspomina Jerzy Turowicz, prymas do inteligencji katolickiej odnosił się z dystansem i odbudowę duchową narodu oparł na religijności ludowej. Interesujące są archiwalia dokumentujące wędrówkę kopii wizerunku Matki Boskiej Częstochowskiej i obchody uroczystości milenijnych, które władze starały się za wszelką cenę zakłócić i ośmieszyć. Porwanie i „aresztowanie” obrazu, strzeżonego następnie na Jasnej Górze przez oddział milicjantów, jest wymownym świadectwem tamtych czasów. Film przypomina też o przyjaźni i duchowym powinowactwie prymasa i Karola Wojtyły, późniejszego papieża, oraz roli, jaką odegrał prymas Wyszyński we wprowadzeniu Polaka na tron św. Piotra. W filmie mówią o nim oprócz wymienionych: ks. abp Ignacy Tokarczuk, ks. bp Bronisław Dembowski, o. Jerzy Tomziński, Janina Michalska, Jerzy Turowicz, ks. prałat Andrzej Bardecki, ks. prałat Zdzisław Peszkowski, Anna Rastawicka i ks. prof. Waldemar Chrostowski.

Ekipa:
Reżyseria: Wincenty Ronisz
Scenariusz: Wincenty Ronisz
Komentarz: Wincenty Ronisz
Lektor: Ksawery Jasieński, Piotr Olędzki
Zdjęcia: Grzegorz Borowski, Jan Wojciechowski (zdjęcia ikonograficzne)
Muzyka: Studio Sonoria
Wykonanie pieśni: Stefan Buc (motywy pieśni religijnych)
Konsultacja muzyczna: Elżbieta Klimek, Anna Malarowska
Dźwięk: Robert Wiśniewski, Michał Muzyka
Montaż: Hanna Ejsmont
Konsultacja: Anna Rastawicka
Kierownictwo produkcji: Jerzy Widarski
Współpraca realizatorska: Elżbieta Klimek, Leszek Strzeszewski, Ewa Abramczyk
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka, Telewizja Polska – I Program
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. U PODNÓŻA GÓR OPAWSKICH

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1984

Dane techniczne: Barwny, 35 mm, 223 m

Film jest próbą ukazania osobowości kardynała Stefana Wyszyńskiego, więzionego w latach 1953-1956. Autorzy wykorzystują fragmenty wypowiedzi i listów kardynała, przypominają jego przymusowy pobyt w Prudniku i Komańczy.

Ekipa:
Reżyseria: Józef Cyrus
Scenariusz: Józef Cyrus
Zdjęcia: Jacek Siwecki
Współpraca realizatorska: Andrzej Janowski, Ludwik Potoniec, Janusz Zachwajewski, Krystyna Pohorecka, Andrzej Przedmojski, Krystyna Tunicka, Janusz Skałkowski, Zbigniew Nawrocki, Wojciech Szczudło, Wacław Romiński, Olgierd Łukaszewicz
Produkcja: Studio Filmowe im. Karola Irzykowskiego
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. JAN PAWEŁ II I PRYMAS STEFAN KARDYNAŁ WYSZYŃSKI

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2008

Dane techniczne: Barwny, 52 min

Film opowiada o relacjach, jakie łączyły prymasa Stefana Wyszyńskiego z biskupem, arcybiskupem i kardynałem Karolem Wojtyłą, a ostatecznie papieżem Janem Pawłem II od momentu ich poznania aż do ostatnich dni życia prymasa. Dwie wybitne osobowości polskiego Kościoła, dwaj wybitni Polacy i wielcy patrioci od początku swej znajomości darzyli się ogromnym szacunkiem i zaufaniem, a także głęboką przyjaźnią. Pomimo różnicy pokoleniowej i formacyjnej, którą często podkreślano, aby przeciwstawić i poróżnić obu dostojników, potrafili znaleźć wspólny język i płaszczyznę, które pomagały im przeprowadzić polski Kościół przez ciężkie lata komunizmu. W filmie występują ludzie znający osobiście obu hierarchów. Wszyscy zgodnie podkreślają, że łączyła ich niezwykła więź. Opowiadają oni o spotkaniach, zarówno tych oficjalnych, jak i bardziej prywatnych (np. w czasie wakacji, gdy kardynał Wojtyła przyjeżdżał na Bachledówkę, by jako pierwszy złożyć życzenia imieninowe i urodzinowe prymasowi). Mówią też o ich stosunku do władz oraz władz do nich, zajmowaniu stanowiska wobec różnych wydarzeń. Film jest ilustrowany zarówno bogatymi archiwaliami filmowymi, jak i fotograficznymi oraz fragmentami zapisków prymasa Wyszyńskiego czytanymi przez Olgierda Łukaszewicza. [TVP]

Ekipa:
Reżyseria: Paweł Woldan
Scenariusz: Paweł Woldan, Janusz Zabłocki
Lektor: Olgierd Łukaszewicz (wspomnienia Stefana kardynała Wyszyńskiego)
Zdjęcia: Jerzy Rudziński
Muzyka: Andrzej Krauze
Dźwięk: Maciej Klimowski
Montaż: Paweł Woldan
Montaż elektroniczny: Rafał Bryll
Konsultacja: Anna Rastawicka, Marta Wójcik, Janusz Zabłocki
Kierownictwo produkcji: Dorota Przyłubska
Postprodukcja: Agencja Reklamowa Koma2
Produkcja: Instytut Prymasowski, Fundacja SPES, Pado Studio Film, Telewizja Polska – II Program
Bohater: Jan Paweł II (papież), Stefan Wyszyński

Millenium chrztu Polski w kwerendzie Wytwórni Filmów Dokumentalnych

  1. LATA WIĘZIENNE PRYMASA WYSZYŃSKIEGO (1953-1956)

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1995

Dane techniczne: Barwny, 57 min

Ekipa:
Realizacja: Edmund Zbigniew Szaniawski
Scenariusz: Edmund Zbigniew Szaniawski
Zdjęcia: Krzysztof Langda
Współpraca operatorska: Dariusz Kopciński
Opracowanie muzyczne: Marianna Zając
Montaż: Grażyna Chojnacka, Milenia Fiedler
Grafika: Zbigniew Maguza
Kierownictwo produkcji: Jerzy Widarski
Współpraca realizatorska: Elżbieta Karczewska, Ewa Abramczyk
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka, Studio Filmowe Feniks, Telewizja Polska – I Program
Współfinansowanie: Agencja Produkcji Filmowej, Stowarzyszenie Civitas Christiana, Instytut Prymasowski
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. 1000 LAT JAZDY POLSKIEJ

Tytuł alternatywny: TYSIĄC LAT JAZDY POLSKIEJ

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1989

Dane techniczne: Barwny. 48 min

Ekipa:
Realizacja: Edmund Zbigniew Szaniawski
Scenariusz: Edmund Zbigniew Szaniawski
Komentarz: Jerzy Teodorczyk
Zdjęcia trickowe: Jan Wojciechowski
Animacja: Luba Iwanicka
Współpraca: Krzysztof Langda, Jerzy Małachowski, Tomasz Murgrabia, Ryszard Należyty, Grażyna Chojnacka, Mirosława Kowal, Elżbieta Klimek, Robert Wiśniewski
Konsultacja: Jerzy Teodorczyk
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka

 

  1. CZAS W ORĘŻU ZAPISANY

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1982

Dane techniczne: Barwny. 974 m

W filmie realizatorzy przedstawili dzieje oręża polskiego na podstawie bogatych zbiorów przechowywanych w polskich muzeach.

Ekipa:
Reżyseria: Sylwester Kiełbiewski
Scenariusz: Sylwester Kiełbiewski
Zdjęcia: Krzysztof Langda
Muzyka: Teodor Ratkowski
Montaż: Teresa Antosiewicz
Kierownictwo produkcji: Włodzimierz Kozłowski
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka

  1. ZIEMIA WIELKOPOLSKA

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1968

Gatunek: Reportaż

Dane techniczne: Barwny, 35 mm, 1 akt, 297 m

Reportaż o ziemi wielkopolskiej.

Ekipa:
Reżyseria: Sergiusz Sprudin
Zdjęcia: Sergiusz Sprudin
Montaż: Alfreda Czarnecka
Dźwięk: Krzysztof Grabowski
Opracowanie dźwięku: Hanna Ciecierska
Komentarz: Maciej Malicki
Lektor: Lucjan Szołajski
Kierownictwo produkcji: Tadeusz Balewski
Produkcja: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)

 

  1. PAMIĘĆ I SKRUCHA

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1966

Gatunek: Film publicystyczny

Dane techniczne: Czarno-biały, 35 mm, 2 akty, 504 m

Konflikt między państwem a kościołem.

Ekipa:
Reżyseria: Tadeusz Jaworski
Zdjęcia: Jerzy Chluski, Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
Dźwięk: Zbigniew Wolski
Opracowanie dźwięku: Hanna Ciecierska
Lektor: Tadeusz Bukowski
Kierownictwo produkcji: Ryszard Żerański
Produkcja: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)

 

  1. ŻOŁNIERSKIE TYSIĄCLATKI

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1965

Ekipa:
Realizacja: Zdzisław Koziarski
Scenariusz: Wiesława Kopańska
Zdjęcia: Andrzej Galiński
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka

 

  1. TYSIĄCLATKI

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1964

Gatunek: Film dokumentalny

Dane techniczne: Czarno-biały, 35 i 16 mm, 277 m

Ekipa:
Realizacja: Leszek Skrzydło
Scenariusz: Leszek Skrzydło
Zdjęcia: Seweryn Bącała
Produkcja: Wytwórnia Filmów Oświatowych (Łódź)

 

  1. ZIEMIA WIELKOPOLSKA

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1963

Gatunek: Film dokumentalny

Dane techniczne: Czarno-biały, 35 mm, 2 akt, 455 m

Historia i rozwój ziemi wielkopolskiej.

Ekipa:
Reżyseria: Jerzy Ziarnik
Zdjęcia: Bronisław Baraniecki, Edward Bryła
Montaż: Ludmiła Godzjaszwili
Dźwięk: Halina Paszkowska
Montaż dźwięku: Hanna Ciecierska
Lektor: Tadeusz Bukowski
Kierownictwo produkcji: Jerzy Dorożyński
Produkcja: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)

 

  1. 1000 SZKÓŁ NA TYSIĄCLECIE

Tytuł alternatywny: TYSIĄC SZKÓŁ NA TYSIĄCLECIE

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1959

Gatunek: Film dokumentalny

Dane techniczne: Czarno-biały, 35 mm, 1 akt, 184 m

Plakat propagujący konieczność budowy jak największej liczby szkół.

Ekipa:
Reżyseria: Jerzy Kaden
Zdjęcia: Polska Kronika Filmowa
Produkcja: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)

 

  1. PRYMAS TYSIĄCLECIA

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1981

Gatunek: Film biograficzny

Dane techniczne: Barwny,  70 min

Ekipa:
Reżyseria: Edmund Zbigniew Szaniawski
Scenariusz: Edmund Zbigniew Szaniawski
Komentarz: Maria Starzyńska
Zdjęcia: Roman Miastowski, Włodzimierz Leśkiewicz, Wojciech Stokłosa (Watykan)
Współpraca operatorska: Tadeusz Łukawski, Tadeusz Raczyński
Materiały archiwalne: Episkopat Polski, Interpress P. A., Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa), NSZZ Solidarność Rolników Indywidualnych, „Słowo Powszechne” (tygodnik)
Ilustracja muzyczna: Stefan Zawarski
Dźwięk: Bolesław Kujawski
Montaż: Helena Porębska
Produkcja: Interpress Film
Konsultacja: Bronisław Piasecki
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. PRASŁOWIAŃSKA OSADA OBRAONNA SPRZED 2500 LAT

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1967

Gatunek: Film oświatowy

Dane techniczne: Czarno-biały, 35 i 16 mm,  394 m

Film prezentuje badania wykopaliskowe.

Ekipa:
Reżyseria: Jerzy Stefanowski
Scenariusz: Jerzy Stefanowski
Zdjęcia: Andrzej Galiński
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka

 

  1. TYSIĄC LAT PÓŹNIEJ

Film dokumentalny

Rok produkcji: 1966

Ekipa:
Realizacja: Edward Skórzewski
Zdjęcia: Jan Wileński
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka

 

  1. 1000 LAT JAZDY POLSKIEJ

Tytuł alternatywny: TYSIĄC LAT JAZDY POLSKIEJ

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1989

Dane techniczne: Barwny, 48 min

Ekipa:
Realizacja: Edmund Zbigniew Szaniawski
Scenariusz: Edmund Zbigniew Szaniawski
Komentarz: Jerzy Teodorczyk
Zdjęcia trickowe: Jan Wojciechowski
Animacja: Luba Iwanicka
Współpraca: Krzysztof Langda, Jerzy Małachowski, Tomasz Murgrabia, Ryszard Należyty, Grażyna Chojnacka, Mirosława Kowal, Elżbieta Klimek, Robert Wiśniewski
Konsultacja: Jerzy Teodorczyk
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka

 

  1. ZAWÓD: PRYMAS POLSKI

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2007

Dane techniczne: Barwny, 50 min

Film realizowany we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej – na podstawie nieznanych, niepublikowanych dokumentów z archiwum IPN, w oparciu o materiały archiwalne filmowe z archiwum dotąd nieujawnionego, a będącego w gestii IPN. Ksiądz kardynał Stefan Wyszyński jawi się w tych aktach jako „Polak nieznany”, jako nadzwyczaj jednoznaczny człowiek, którego życie nie miało meandrów i wahań moralnych. Życiorys kapłański Stefana Wyszyńskiego ukazany został tym razem z zupełnie nieznanego punktu, z „punktu obserwacyjnego” SB, służb wojskowych, których zadaniem było zniszczenie i upokorzenie tego kandydata na ołtarze, a z nim zniszczenie Kościoła i wiary w Polsce. Największą bronią kardynała była mądrość godna świętego, absolutna wierność powołaniu kapłańskiemu, zasadom Polaka i patrioty, oddanego całkowicie Bogu i ojczyźnie. [TVP]

Ekipa:
Realizacja: Anna Teresa Pietraszek
Współpraca realizatorska: Anna Rastawicka, Leszek Rysak, Witold Bagieński, Stanisław Bogaczewicz
Lektor: Jan Wilkans
Zdjęcia: Marcin Peresada, Sławomir Woźniak, Piotr Życieński
Opracowanie muzyczne: Piotr Majchrzak
Dźwięk: Adam Niemiec
Asystent operatora dźwięku: Andrzej Klepuszewski
Zgranie dźwięku: Włodzimierz Kazimierczak
Montaż: Beata Barciś
Współpraca montażowa: Iwona Fabijańska
Konsultacja: Jan Żaryn
Producent: Witold Będkowski
Produkcja: Telewizja Polska – Agencja Filmowa (dla TV Polonia)
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. UWIĘZIONY PRYMAS

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2003

Dane techniczne: Barwny, 45 min

Film jest zapisem trzech lat spędzonych przez prymasa Stefana Wyszyńskiego w odosobnieniu w klasztorach w Rywałdzie, Stoczku Warmińskim, Prudniku i Komańczy. Filmowe materiały archiwalne, zdjęcia fotograficzne oraz współcześnie sfilmowane miejsca, w których przebywał prymas, są ilustracją jego wspomnień z tego okresu zaczerpniętych głównie z „Zapisków więziennych” oraz innych relacji dotyczących tych wydarzeń, m.in. raportów funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.

Ekipa:
Reżyseria: Paweł Woldan
Scenariusz: Paweł Woldan
Komentarz: Janusz Poniewierski
Lektor: Zbigniew Zapasiewicz (kazania i wspomnienia Stefana kardynała Wyszyńskiego), Mieczysław Hryniewicz (raporty pracowników Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego), Adam Bauman (komentarz)
Zdjęcia: Lesław Skuza
Muzyka: Andrzej Krauze
Montaż: Marcin Buczkowski, Paweł Woldan
Kierownictwo produkcji: Dorota Przyłubska
Produkcja: Pado Studio Film (dla Programu 1 TVP)
Postprodukcja: Ensemble Film
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. PRYMAS W KOMAŃCZY

Spektakl telewizyjny

Rok produkcji: 2009

Premiera: 11.01.2010 r.

Dane techniczne: Barwny, 83 min

Kościół katolicki i wyraziste, fascynujące postacie z nim związane od lat pozostają w kręgu twórczych zainteresowań Pawła Woldana. Dość wspomnieć jego liczne filmy dokumentalne poświęcone m.in. „Tygodnikowi Powszechnemu”, dominikaninowi Ludwikowi Wiśniewskiemu (duchowy opiekun Ruchu Wolność i Pokój oraz Solidarności Rolników), ks. prof. Januszowi S. Pasierbowi, Janowi Pawłowi II, ks. Jerzemu Popiełuszce, kardynałowi Kazimierzowi Świątkowi (zwierzchnikowi Kościoła katolickiego na Białorusi) czy Augustowi kardynałowi Hlondowi. Jest również Woldan autorem dwóch spektakli Teatru TV, których bohaterami są: charyzmatyczny dominikanin o. Jan Góra („Góra Góry”) oraz ks. infułat Józef Wójcik, znany m.in. z głośnej akcji odbicia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej zarekwirowanego przez władze PRL („Złodziej w sutannie”).

Sylwetka Stefana kardynała Wyszyńskiego zajmuje w twórczości Woldana miejsce szczególne. Zrealizował o nim trzy filmy dokumentalne: „Non Possumus”, „Świadectwo drogi. Stefan Kardynał Wyszyński” i „Uwięziony prymas”. Postać Prymasa Tysiąclecia pojawia się też w innych jego produkcjach. Nieodparcie więc rodzi się pytanie, po co tym razem spektakl? Czy wnosi on jakąś nową jakość do Woldanowej opowieści o prymasie Wyszyńskim? Na pytanie to trzeba odpowiedzieć twierdząco. Co więcej, wydaje się, że wszystkie poprzednie Woldanowe próby uchwycenia fenomenu kardynała Wyszyńskiego stanowiły jedynie prolog do „Prymasa w Komańczy”. „Nie zrobiliśmy ani sensacji, ani kryminału, ani społeczno-politycznego rozrachunku. Tu zgłębiamy osobę” – mówił w jednym z wywiadów Olgierd Łukaszewicz, odtwórca roli tytułowej. Głównym tematem przedstawienia Woldana jest bowiem portret duchowy Stefana Wyszyńskiego. W kreacji Łukaszewicza jest on bowiem przede wszystkim człowiekiem modlitwy. Wprawdzie nie mistykiem rozmawiającym z Bogiem twarzą w twarz, lecz kimś nieustannie walczącym ze swoimi słabościami, aby stać się możliwie najpokorniejszym, zjednoczyć się w głębokiej duchowej wspólnocie z męką Chrystusa na krzyżu i bólem Jego Matki, odnaleźć sens swego cierpienia, ofiarować wszystkie osobiste pragnienia, myśli, tęsknoty i potrzeby, by całkowicie podporządkować własną wolę woli Boga. Nie jest to droga łatwa ani do przejścia, ani do sfilmowania. Tym większa zasługa aktorskiego kunsztu Łukaszewicza, że udało się przeżycia tak subtelne, a zarazem tak wzniosłe i pełne znaczenia oddać bez osuwania się w dewocyjny banał i sentymentalny kicz. Kiedy prymas Wyszyński ustami Łukaszewicza mówi pod koniec sztuki: „Stałem się niewolnikiem Maryi” – trudno znaleźć powody, by mu nie wierzyć.

Akcja spektaklu toczy się między 27 października 1955 a 28 października 1956 roku w klasztorze sióstr nazaretanek w Komańczy, ostatnim miejscu przymusowego odosobnienia prymasa Wyszyńskiego, na które bezprawnie skazały go władze PRL – dwa lata wcześniej. Piękne plenery Bieszczad stały się tłem dla pełnego wewnętrznej walki duchowego dojrzewania kardynała, by podjąć na nowo obowiązek kierowania polskim Kościołem. Osamotniony i podupadły na zdrowiu prymas Wyszyński znajduje życzliwość i szczere oddanie tylko u kilku kobiet – części sióstr nazaretanek i grupy świeckich „duchowych córek”, a wśród nich zwłaszcza Marii Okońskiej. Ta ostatnia, mimo licznych przeszkód ze strony UB, kilkakrotnie odwiedza kardynała, by na prośbę paulinów z Częstochowy skłonić go do napisania nowych Ślubów Jasnogórskich na trzechsetną rocznicę tych, które złożył król Jan Kazimierz. Z początku prymas, nie widząc szansy na rychłe wyjście na wolność, odmawia. Pomimo to Okońska nie ustaje w naleganiach. Pod jej wpływem, a także wskutek duchowego impulsu otrzymanego podczas modlitwy, w umyśle kardynała rodzi się idea Jasnogórskich Ślubów Narodu i program Wielkiej Nowenny, przygotowujące Polaków do obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski w 1966 roku, a zarazem do autentycznego i bezkompromisowego odnowienia ich wiary. [TVP]

Ekipa:
Reżyseria: Paweł Woldan
Współpraca reżyserska: Magdalena Kobierzycka, Anna Ceballo
Scenariusz: Paweł Woldan
Zdjęcia: Krzysztof Pakulski
Operator kamery: Krzysztof Mieszkowski, Marcin Peresada
Współpraca operatorska: Łukasz Kowalczyk, Piotr Kostarczyk, Marek Bystrosz, Filip Kwiatkowski, Jacek Kuzak, Konrad Kosiński, Maciej Maciejewski, Adam Mączka, Krzysztof Szulim, Konrad Jonak
Korekta barwna: Paweł Syrzycki
On-line: Paweł Syrzycki
Muzyka: Michał Lorenc
Scenografia: Małgorzata Grabowska-Kozera
Współpraca scenograficzna: Marta Kozera, Bogusław Kostrzewa
Kostiumy: Beata Dąbska
Współpraca kostiumograficzna: Małgorzata Łokietek
Rekwizyty: Adam Nowakowski
Dźwięk: Stefan Chomnicki
Zgranie dźwięku: Iwo Klimek
Współpraca dźwiękowa: Jacek Figura, Marek Śląski, Wojciech Śląski, Radosław Kobyliński
Montaż: Jarosław Kamiński
Asystent montażysty: Sebastian Korwin-Kulesza
Charakteryzacja: Anna Adamek, Iwona Blicharz, Janina Dybowska-Person
Fotosy: Maciej Dyczkowski
Konsultacja: Jan Żaryn (historyczna), Anna Rastawicka (merytoryczna; Instytut Prymasa Wyszyńskiego), Bogumiła Zamora (merytoryczna; Klasztor Sióstr Nazaretanek w Komańczy), Robert Jasiulewicz (merytoryczna; Sanktuarium NMP Jasnogórskiej), Jadwiga Żułnowska (prawna)
Redaktor prowadzący: Ewa Millies-Lacroix
Kierownictwo produkcji: Marcin Stachurski
Kierownictwo planu: Ramo Olejnik
Dyżurny planu: Krzysztof Stachowski, Piotr Redzisz
Sekretariat planu: Marta Wierzbicka
Producent wykonawczy: Dorota Przyłubska
Produkcja wykonawcza: Pado Studio Film
Produkcja: Telewizja Polska – Agencja Filmowa (Teatr Telewizji TVP S.A.)
Obsada aktorska: Olgierd Łukaszewicz (Stefan Wyszyński), Magdalena Różczka (Maria Okońska), Anna Cieślak (Lilka Wentowska), Anna Grycewicz (Janka Michalska), Dorota Pomykała (siostra przełożona), Dominika Kluźniak (siostra Stanisława), Józef Fryźlewicz (Stanisław Wyszyński, ojciec prymasa), Henryk Talar (o. Alojzy Wrzalik), Artur Barciś (o. Jerzy Tomziński), Jerzy Grałek (o. Teofil Krauze), Krzysztof Globisz (bp Zygmunt Choromański), Marek Kępiński (bp Michał Klepacz), Ewa Dałkowska (Julia Brystygier), Paweł Nowisz (Władysław Gomułka), Piotr Pilitowski (Zenon Kliszko), Radosław Krzyżowski (Władysław Bieńkowski), Adam Ferency (pułkownik UB), Bartłomiej Topa (porucznik UB), Adam Bauman (funkcionariusz UB), Zdzisław Starczynowski (funkcionariusz UB), Jan Monczka (komendant), Michał Kula (major UB), Robert Chodur (ksiądz), Bogusław Faciejew (ksiądz), Jacek Kremski (zakonnik), Katarzyna Kremska (zakonnica), Adam Ferency (lektor)
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. TRZY LATA Z TYSIĄCA

Film fabularny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2000

Premiera: 22.09.2000 r.

Dane techniczne: Barwny (negatyw: Kodak), dźwięk: Dolby Stereo Digital, 2840 m, 100 min

Okres zdjęciowy: 20 czerwca – 5 sierpnia 1999. Plenery: Warszawa, Lubiąż

Budżet: 2,55 mln zł

Uroczysta premiera filmu: 10 września 2000, Warszawa (Teatr Polski)

Początek lat 50. Komunistyczne władze PRL prowadzą politykę represji wobec Kościoła katolickiego. Pod pretekstem antypaństwowej działalności aresztowano wielu biskupów i księży. Stefan kardynał Wyszyński w publicznych wystąpieniach zdecydowanie przeciwstawia się bezprawnemu postępowaniu władz. Bierut postanawia wyeliminować politycznego przeciwnika i odizolować duchowego przywódcę od społeczeństwa. Prymas zostaje aresztowany i osadzony w opuszczonym klasztorze w Stoczku Warmińskim. Razem z nim uwięzieni są ksiądz Stanisław Skorodecki i siostra Leonia, która jest na usługach Urzędu Bezpieczeństwa – ma składać pisemne relacje o wszystkim, co usłyszy. Władze liczą, że szykany oraz presja fizyczna i psychiczna spowodują dobrowolne zrzeczenie się przez kardynała wszelkich funkcji kościelnych. Jednak żarliwa modlitwa i niezłomna wiara pozwalają mu nie ulec. „Opiekę” nad prymasem przejmuje pułkownik, który sprowadza do klasztoru agenta UB Molendę – sobowtóra Wyszyńskiego. Na zorganizowanym przez UB zebraniu biskupów Molenda jako ksiądz prymas Stefan Wyszyński ma zrzec się zwierzchnictwa nad Kościołem. Jednak ksiądz Skorodecki zdobywa dziennik siostry Leonii z zapisanymi rozmowami kardynała i podczas widzenia przekazuje go swojemu ojcu. Akcja z sobowtórem kardynała zostaje odwołana… Śmierć Bieruta, bezpośrednio nadzorującego akcję, zbiega się w czasie z przewiezieniem więźniów do Komańczy. Wkrótce po tym prymas zostaje wypuszczony na wolność.

Dzieło Teresy Kotlarczyk podzieliło krytykę, choć przeważały opinie przychylne, niekiedy wręcz entuzjastyczne. Podkreślano spójność stylistyczną, równowagę i umiar filmu, jego powściągliwość i skromność przy jednoczesnej sile dramatycznej. Duża w tym zasługa również scenarzysty, Jana Purzyckiego, który oparł scenariusz na „Zapiskach więziennych” samego kardynała Wyszyńskiego i bogatej dokumentacji. Nie znaczy to jednak, że „Prymas” jest wierną rekonstrukcją faktów historycznych. Nie ma np. dowodów, że komunistyczne władze rzeczywiście zamierzały wykorzystać sobowtóra do rozwiązania konfliktu z prymasem i Kościołem. Był to zabieg artystyczny, przydający filmowi emocjonalnej grozy, obrazujący metody, jakimi posługiwano się w walce ideologicznej. To także prawdziwy popis gry aktorskiej Andrzeja Seweryna, odtwórcy zarówno roli kardynała Wyszyńskiego, jak i jego sobowtóra Molendy. Udało mu się najtrudniejsze: z jednej strony odtworzył wizerunek charakteru i duchowości prymasa, z drugiej ukazał człowieka, który z małpią zręcznością naśladuje każdy jego gest i ton, ale nie dociera do prawdy duchowej i dlatego pozostaje tylko fałszywie brzmiącą marionetką.

Ekipa:
Reżyseria: Teresa Kotlarczyk
Reżyser II: Marek Nowakowski
Współpraca reżyserska: Jolanta Słobodzian, Wanda Dąbrowska, Krzysztof Tadej, Teresa Violetta Buhl, Ewa Andrzejewska
Scenariusz: Jan Purzycki
Współpraca scenariuszowa: Edyta Czepiel-Zadura (dokładne określenie funkcji: redakcja literacka tekstu)
Zdjęcia: Piotr Wojtowicz
Asystent operatora obrazu: Zbigniew Jakubowski, Cezary Busiło
Oświetlenie: Wiesław Horodyński (główny oświetleniowiec), Dariusz Grzywacz, Andrzej Karasiński, Zbigniew Wróblewski
Wózkarz: Krzysztof Kubiak, Remigiusz Kubiak
Korekta barwna: Ewa Kucharska
Scenografia: Barbara Ostapowicz
Scenograf II: Roman Tarwacki
Współpraca scenograficzna: Rafał Taras (nie występuje w czołówce)
Kierownictwo budowy dekoracji: Janusz Ostapiński
Rekwizyty: Lechosław Baniecki, Marcin Grochowina
Dyżurny planu: Grzegorz Witczak, Waldemar Drabek
Kostiumy: Ewa Krauze
Współpraca kostiumograficzna: Katarzyna Dominiak, Małgorzata Wodzyńska
Muzyka: Zygmunt Konieczny
Wykonanie muzyki: Paweł Perliński (fortepian), Mariusz Pędziałek (obój), Aleksander Romański (klarnet)
Dyrygent: Ryszard Dudek
Konsultacja muzyczna: Marta Broczkowska
Realizacja nagrań: Rafał Paczkowski (nagranie zrealizowano w Studio S-4 Polskiego Radia)
Dźwięk: Nikodem Wołk-Łaniewski
Współpraca dźwiękowa: Piotr Pacholski, Michał Zarębski
Imitator dźwięku: Henryk Zastróżny
Zgranie dźwięku: Ivo Spalj (Dolby Digital; Barrandov Studios)
Udźwiękowienie: Studio Sonoria
Montaż dźwięku: Jacek Kuśmierczyk
Montaż: Grażyna Gradoń
Współpraca montażowa: Waldemar Makuła, Sebastian Kulesza, Tomasz Ozimkiewicz
Montaż elektroniczny: Wytwórnia Filmowa Czołówka
Charakteryzacja: Grażyna Dąbrowska
Współpraca charakteryzatorska: Beata Kruszyńska
Fotosy: Krzysztof Wellman
Opracowanie graficzne: Marta Precht
Grafika: Paweł Śmietanka (komputerowa), Cezary Cichocki (komputerowa)
Konsultacja: Konrad Orłowski (ds. samochodowych), Mark Kenna (dźwiękowa)
Kierownictwo produkcji: Zdzisław Sajuk, Jerzy Marchewka
Kierownictwo produkcji II: Dorota Sierakiewicz, Mirosław Nycz
Współpraca produkcyjna: Rafał Wójcik, Katarzyna Mańczyk
Kierownictwo planu: Justyna Pawlak
Sekretariat planu: Barbara Dąbkiewicz
Administracja: Czesława Burbo
Producent: Marian Terlecki
Produkcja wykonawcza: MT Art Prod.
Produkcja: Telewizja Polska, MT Art Prod., Wizja TV, AWR Wprost, Best Film, Grupa Atlas
Laboratorium: Telewizja Polska
Obsada aktorska: Andrzej Seweryn (Stefan Wyszyński; Molenda, sobowtór prymasa), Maja Ostaszewska (siostra Maria Leonia Graczyk), Zbigniew Zamachowski (ks. Stanisław Skorodecki), Krzysztof Wakuliński (pułkownik), Grzegorz Sikora (komendant w Stoczku Warmińskim), Mariusz Benoit (Kozyra), Jerzy Trela (ojciec księdza Stanisława), Henryk Talar (Bolesław Bierut), Mariusz Jakus (Narwicz, współwięzień księdza Skorodeckiego w Rawiczu), Joanna Orzeszkowska (strażniczka w Grudziądzu), Maciej Wojdyła (tajniak; w czołówce nazwisko: Wojdyłła), Piotr Adamczyk (asystent Kozyry), Andrzej Bogusz (ksiądz Goździkiewicz, sekretarz prymasa), Andrzej Blumenfeld (Herbert, ubek podsłuchujący prymasa w Stoczku Warmińskim), Dorota Kwiatkowska-Rae (Madonna), Krzysztof Banaszyk (ubek aresztujący prymasa; w czołówce nazwisko: Banaszak), Krzysztof Bień (strażnik w Stoczku Warmińskim), Andrzej Dębski (ksiądz Dębek w kurii krakowskiej), Tadeusz Falana, Józef Fryźlewicz (ksiądz Wit Brzycki w kurii krakowskiej), Janusz German (ksiądz w kurii krakowskiej), Janusz Hamerszmit, Arkadiusz Janiczek (ubek aresztujący prymasa), Marek Kalita, Grzegorz Kasowski, Rafał Kronenberger (ubek), Józef Mika (ksiądz Józef Lelita w kurii krakowskiej), Marek Nowakowski, Łukasz Nowicki, Andrzej Szenajch, Waldemar Walisiak, Włodzimierz Woroniecki, Jerzy Żydkiewicz (ksiądz w kurii krakowskiej)
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. LATA WIĘZIENNE PRYMASA WYSZYŃSKIEGO (1953-1956)

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1995

Dane techniczne: Barwny, 57 min

Ekipa:
Realizacja: Edmund Zbigniew Szaniawski
Scenariusz: Edmund Zbigniew Szaniawski
Zdjęcia: Krzysztof Langda
Współpraca operatorska: Dariusz Kopciński
Opracowanie muzyczne: Marianna Zając
Montaż: Grażyna Chojnacka, Milenia Fiedler
Grafika: Zbigniew Maguza
Kierownictwo produkcji: Jerzy Widarski
Współpraca realizatorska: Elżbieta Karczewska, Ewa Abramczyk
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka, Studio Filmowe Feniks, Telewizja Polska – I Program
Współfinansowanie: Agencja Produkcji Filmowej, Stowarzyszenie Civitas Christiana, Instytut Prymasowski
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. SKRAWEK NIEBA

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2002

Dane techniczne: Barwny, 50 min

Film powstały w roku setnej rocznicy urodzin kard. Stefana Wyszyńskiego, będący w znacznej mierze reportażem z Prudnika, w którym prymas był więziony w latach 1954-55.

Prudnik, niewielkie przygraniczne miasto w południowej Polsce, w którym w latach 50. przez ponad rok więziony był kardynał Stefan Wyszyński. Odbywamy wędrówkę po miasteczku razem z ojcem Janem Górą, dominikaninem, który właśnie tutaj się urodził, i Andrzejem Sewerynem, odtwórcą głównej roli w filmie Teresy Kotlarczyk, „Prymas, trzy lata z tysiąca”. Poznajemy dzieje Prudnika, a zwłaszcza historię pobytu tutaj prymasa Wyszyńskiego. Nocą 10 października 1954 roku kardynał Wyszyński razem z dwojgiem współtowarzyszy niedoli, księdzem Stanisławem Skorodeckim i siostrą Marią Leonią Graczyk, zostali przewiezieni do Prudnika. Było to już trzecie, po Rywałdzie i Stoczku Warmińskim, miejsce odosobnienia prymasa. Prudniczanie nie wiedzieli, że w poklasztornych budynkach na peryferiach miasta przetrzymywany jest zwierzchnik polskiego Kościoła. Jego pobyt tutaj utrzymywany był w ścisłej tajemnicy, władze państwowe obawiały się, że Zachód może podjąć próbę odbicia prymasa. Dziś mieszkańcy miasta chcą budować swoją przyszłość, nawiązując do tamtych historycznych wydarzeń. Fakt uwięzienia u nich prymasa stał się impulsem do walki o pozytywny wizerunek miasta oraz do refleksji nad duchową spuścizną kardynała. Zwłaszcza, że to właśnie tu duchowny podjął ideę odnowienia ślubów narodu, złożonych Matce Bożej przez króla Kazimierza podczas potopu szwedzkiego. Napisany przez prymasa tekst został następnie odczytany 26 sierpnia 1956 roku na Wałach Jasnogórskich i powtórzony przez ponad milionową rzeszę Polaków obecnych na uroczystości. Tekst modlitewnego zawierzenia doręczyła przeorowi jedna z kobiet należących do tzw. grupy „Ósemka”, pragnących żyć w duchu ośmiu błogosławieństw Jezusa i przez wiele lat należących do najbliższych współpracowników i przyjaciół księdza Wyszyńskiego. Dzięki ich opowieściom oraz wspomnieniom księdza Stanisława Skorodeckiego poznajemy nieoficjalną, mniej znaną stronę osobowości Prymasa Tysiąclecia. Dopełnieniem wizerunku kardynała są fragmenty jego „Zapisków więziennych” czytane przez Andrzeja Seweryna oraz fragmenty filmu „Prymas, trzy lata z tysiąca”.

Ekipa:
Reżyseria: Rafał Wieczyński
Scenariusz: Jan Grzegorczyk, Rafał Wieczyński
Lektor: Andrzej Piszczatowski
Zdjęcia: Piotr Wolski
Współpraca operatorska: Wojciech Walkiewicz, Norbert Malaszewski
Muzyka: Miejska Orkiestra Dęta przy Prudnickim Ośrodku Kultury (pod kierunkiem kapelmistrza Mariana Wnęka)
Dźwięk: Jerzy Kozak
Montaż: Rafał Wieczyński, Jacek Komorowski, Marek Ciszewski
Producent: Julita Świercz
Współpraca producencka: Anna Bogusławska, Agnieszka Franczak, Maciej Ruba
Produkcja: Focus Producers
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. ŚWIADECTWO DROGI. STEFAN KARDYNAŁ WYSZYŃSKI

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2002

Dane techniczne: Barwny, 52 min

Dokument zawierający relacje osób duchownych i świeckich, które miały okazję znać prymasa Stefana Wyszyńskiego, współpracować z nim i towarzyszyć mu w jego duszpasterskiej posłudze. Znalaźli się wśród nich m.in. prymas Józef Glemp, który pracował w Sekretariacie Prymasa Polski; ks. Zdzisław Peszkowski – kapelan Rodzin Katyńskich; Danuta Sułek – siostrzenica prymasa oraz panie ze świeckiego Instytutu Pomocnic Maryi Jasnogórskiej – ściśle współpracujące z prymasem.
Relacje świadków ilustrowane są licznymi zdjęciami z prywatnych zbiorów Instytutu Prymasowskiego. Autor starał się ukazać Stefana Wyszyńskiego nie tylko jako wielką postać historyczną, ale jako zwykłego człowieka, który potrafił się śmiać, cieszyć i martwić, który miał swoje pasje i zainteresowania, a także drobne słabostki.

Ekipa:
Reżyseria: Paweł Woldan
Scenariusz: Paweł Woldan
Zdjęcia: Jacek Knopp
Opracowanie muzyczne: Krystyna Wikarek
Dźwięk: Stefan Chomnicki, Marek Śląski
Montaż: Laszlo Polgar
Konsultacja: Iwona Czarcińska, Anna Rastawicka
Redakcja: Krzysztof Ołdakowski
Kierownictwo produkcji: Dorota Przyłubska
Współpraca produkcyjna: Michał Skrzeczek
Producent: Adam Łukaszek
Produkcja: Telewizja Polska (Katowice), Pado Studio Film (dla Programu 1 TVP)
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. KROMKA CHLEBA

Podtytuł: FRAGMENTY ZAPISKÓW WIĘZIENNYCH KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2001

Gatunek: Film biograficzny

Dane techniczne: Barwny, 22 min

Impresja filmowa oparta na fragmentach więziennych zapisków kardynała Stefana Wyszyńskiego. Pełne pokory i zadumy myśli układają się w refleksję nad istotą ludzkiego bytu. „Kariera każdego człowieka zaczyna się na ziemi… w pieluszce, choćby nosił mundur ambasadora czy generała, i na pieluszce – może trochę większej – się kończy” – zauważa kapłan. Proste, a zarazem głębokie przemyślenia oddają bogactwo osobowości kardynała. Przypominają, że pomimo upływu czasu Stefan Wyszyński, przywódca duchowy w trudnych czasach komunistycznego reżimu, jest nadal inspirujący. Jego przemyślenia wsparte pięknymi zdjęciami filmowymi i nastrojową muzyką brzmią bardzo aktualnie. [PAT]

Ekipa:
Realizacja: Grzegorz Skurski
Zdjęcia: Szczepan Adamiuk
Współpraca operatorska: Marcin Blachani
Muzyka: Bohdan Mazurek
Montaż: Tadeusz Sosnowski
Kierownictwo produkcji: Joanna Zińczuk
Produkcja: Telewizja Polska (Lublin) (dla Programu 2)
Lektor: Krzysztof Gosztyła
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. NON POSSUMUS

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2001

Gatunek: Film biograficzny

Dane techniczne: Barwny

23 października 1978 roku, podczas mszy inaugurującej pontyfikat Jana Pawła II, Ojciec Święty powiedział, że nie byłoby na Stolicy Piotrowej papieża Polaka, gdyby nie było wiary kardynała Wyszyńskiego, niecofającej się przed więzieniem i cierpieniem, jego heroicznej nadziei oraz okresu dziejów Kościoła w ojczyźnie, związanego z jego biskupim i prymasowskim posługiwaniem. Film przedstawiający postać wyjątkowego duszpasterza, którego działalność miała ogromne znaczenie nie tylko dla wiernych w Polsce, potwierdza w całości słuszność tego stwierdzenia. [TVP]

Ekipa:
Reżyseria: Paweł Woldan
Współpraca reżyserska: Dorota Przyłubska
Scenariusz: Paweł Woldan
Komentarz: Janusz Poniewierski
Lektor: Zbigniew Zapasiewicz (czytał kazania i wspomnienia kardynała Stefana Wyszyńskiego), Adam Bauman
Zdjęcia: Andrzej Adamczak
Współpraca operatorska: Jacek Knop, Jerzy Kozak
Muzyka: Andrzej Krauze
Dźwięk: Piotr Bielawski
Montaż: Dorota Wardęszkiewicz
Montaż elektroniczny: Adam Kałuski
Transport: Henryk Bednarek
Konsultacja: Emilia Błaszak, Anna Rastawicka
Redakcja: Krzysztof Ołdakowski
Kierownictwo produkcji: Paweł Ziębaczewski
Współpraca produkcyjna: Teresa Fedak, Monika Andrzejczak, Henryka Spałek
Producent: Jacek Gwizdała
Produkcja wykonawcza: Contra Studio
Produkcja: Telewizja Polska – Agencja Filmowa (dla Programu 1)
Postprodukcja: Da Vinci Film
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. KARDYNAŁ STEFAN WYSZYŃSKI

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2000

Gatunek: Film biograficzny, film montażowy

Dane techniczne: 45 min

Film przedstawia, w oparciu o materiały archiwalne, biografię kardynała Stefana Wyszyńskiego. Sylwetka prymasa została ukazana na tle dziejów Polski w okresie powojennym.

Ekipa:
Reżyseria: Zbigniew Wawer (w napisach określenie funkcji: Realizacja), Włodzimierz Rekłajtis (w napisach określenie funkcji: Realizacja), Tadeusz Kondracki (w napisach określenie funkcji: Realizacja)
Scenariusz: Zbigniew Wawer, Włodzimierz Rekłajtis, Tadeusz Kondracki
Komentarz: Tadeusz Kondracki
Lektor: Wojciech Gąssowski
Opracowanie muzyczne: Marianna Zając
Montaż: Jerzy Zdrojewski
Konsultacja: Włodzimierz Rekłajtis (archiwalna)
Producent: Zbigniew Wawer
Współpraca: Krystyna Kuźniarska, Leszek Zajda
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. SOLI DEO

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1997

Gatunek: Film biograficzny

Dane techniczne: 92 min

Filmowy wizerunek Prymasa Tysiąclecia, najważniejsze fakty z jego biografii, próba ukazania duchowego wymiaru tej postaci, jednej z najważniejszych w dziejach polskiego Kościoła. Bogate materiały archiwalne i zdjęcia zrealizowane współcześnie, wycinki z gazet, dzieła sztuki sakralnej, stare fotografie, kroniki filmowe ukazujące Polskę w latach 50., 60., 70. i wczesnych 80., wypowiedzi osób z najbliższego otoczenia prymasa, księży i zakonnic, którzy wraz z nim byli więzieni w latach 50., oraz osób świeckich, fragmenty jego kazań, listów pasterskich i przemówień. Wspomnienie domu rodzinnego prymasa, jego atmosfery, przesyconej patriotyzmem, miłością i prostą, szczerą wiarą, kultem Matki Boskiej. Z rodzinnego domu wyniósł Stefan Wyszyński wszystkie najważniejsze wartości, którymi kierował się przez całe życie. Jako dziewięciolatek porzucił rosyjską szkołę, szkołę zaborcy, by uczyć się pod okiem ojca, organisty w Andrzejowie. Potem nauka w Gimnazjum Górskiego w Warszawie i męskiej Szkole Handlowej w Łomży umocnią jego patriotyzm i religijność. W 1924 roku przyjął święcenia kapłańskie. Po studiach na KUL-u poświęcił się pracy duszpasterskiej, był też działaczem Akcji Katolickiej i Chrześcijańskich Związków Zawodowych. Postulował solidaryzm społeczny i zwracał uwagę, że Kościół musi być bliżej problemów robotników. Po wybuchu II wojny światowej ukrywał się w Kozłówce, współpracował z ks. Korniłowiczem, współtworzył zakład dla ociemniałych w Laskach. W czasie Powstania Warszawskiego był kapelanem podwarszawskich formacji AK, miał pseudonim Radwan. Pomagał też w szpitalu powstańczym w Laskach, asystował przy operacjach, niósł pociechę rannym i umierającym. W 1946 roku, jako czterdziestopięciolatek, otrzymał godność ordynariusza lubelskiego, stając się najmłodszym w Polsce biskupem. Wtedy to na szczycie katedry lubelskiej umieścił zawołanie Soli Deo – Bogu Jedynemu. W 1948 roku umierający prymas August Hlond wyraził życzenie, aby jego następcą został biskup Stefan Wyszyński. Życzenie to spełniło się – papież Pius XII ogłosił Stefana Wyszyńskiego arcybiskupem Gniezna i Warszawy, prymasem Polski. Władze komunistyczne od początku starały się wszelkimi środkami zwalczać prymasa i Kościół, społeczeństwo jednak pokładało w Wyszyńskim wielkie nadzieje. Dla UB Kościół był wrogiem numer jeden – koniec lat 40. i początek 50. to lata terroru, którego ofiarami padali księża i zakonnice, sądzeni w pokazowych procesach i skazywani na długoletnie więzienie, a nawet karę śmierci. W tym tragicznym okresie prymas stanął w obronie zarówno chrześcijańskiej tożsamości narodu, jak i prześladowanych księży. Kolejne nasilenie terroru nastąpiło w roku 1953, kiedy władze wydały dekret o obsadzaniu stanowisk kościelnych, który godził w samodzielność i prawa Kościoła. Prymas odpowiedział słynne „Non possumus”. Wkrótce odbył się proces biskupa kieleckiego, oskarżonego o szpiegostwo na rzecz Watykanu. Prymas odmówił potępienia biskupa. Po uzgodnieniu z Moskwą władze aresztowały prymasa. Szczególnie interesującą część filmu stanowią wspomnienia ks. Stanisława Skorodeckiego i s. Stanisławy Niemeczek o latach więziennych prymasa. Ich relacje pozwalają poznać go jako osobę prywatną – oddaną towarzyszom niedoli, przyjaciela, opiekuna, od którego zawsze oczekiwać można wsparcia. Ujmujące są też więzienne wspomnienia prymasa, świadectwa jego niezachwianej wiary, miłości bliźniego i troski o Polskę. Odosobniony od świata prymas napisał słynne Śluby Narodu. Dojrzał jego program duszpasterski, którego głównym założeniem było oparcie się na polskim patriotyzmie i kulcie maryjnym. Jak wspomina Jerzy Turowicz, prymas do inteligencji katolickiej odnosił się z dystansem i odbudowę duchową narodu oparł na religijności ludowej. Interesujące są archiwalia dokumentujące wędrówkę kopii wizerunku Matki Boskiej Częstochowskiej i obchody uroczystości milenijnych, które władze starały się za wszelką cenę zakłócić i ośmieszyć. Porwanie i „aresztowanie” obrazu, strzeżonego następnie na Jasnej Górze przez oddział milicjantów, jest wymownym świadectwem tamtych czasów. Film przypomina też o przyjaźni i duchowym powinowactwie prymasa i Karola Wojtyły, późniejszego papieża, oraz roli, jaką odegrał prymas Wyszyński we wprowadzeniu Polaka na tron św. Piotra. W filmie mówią o nim oprócz wymienionych: ks. abp Ignacy Tokarczuk, ks. bp Bronisław Dembowski, o. Jerzy Tomziński, Janina Michalska, Jerzy Turowicz, ks. prałat Andrzej Bardecki, ks. prałat Zdzisław Peszkowski, Anna Rastawicka i ks. prof. Waldemar Chrostowski.

Ekipa:
Reżyseria: Wincenty Ronisz
Scenariusz: Wincenty Ronisz
Komentarz: Wincenty Ronisz
Lektor: Ksawery Jasieński, Piotr Olędzki
Zdjęcia: Grzegorz Borowski, Jan Wojciechowski (zdjęcia ikonograficzne)
Muzyka: Studio Sonoria
Wykonanie pieśni: Stefan Buc (motywy pieśni religijnych)
Konsultacja muzyczna: Elżbieta Klimek, Anna Malarowska
Dźwięk: Robert Wiśniewski, Michał Muzyka
Montaż: Hanna Ejsmont
Konsultacja: Anna Rastawicka
Kierownictwo produkcji: Jerzy Widarski
Współpraca realizatorska: Elżbieta Klimek, Leszek Strzeszewski, Ewa Abramczyk
Produkcja: Wytwórnia Filmowa Czołówka, Telewizja Polska – I Program
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. U PODNÓŻA GÓR OPAWSKICH

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 1984

Dane techniczne: Barwny, 35 mm, 223 m

Film jest próbą ukazania osobowości kardynała Stefana Wyszyńskiego, więzionego w latach 1953-1956. Autorzy wykorzystują fragmenty wypowiedzi i listów kardynała, przypominają jego przymusowy pobyt w Prudniku i Komańczy.

Ekipa:
Reżyseria: Józef Cyrus
Scenariusz: Józef Cyrus
Zdjęcia: Jacek Siwecki
Współpraca realizatorska: Andrzej Janowski, Ludwik Potoniec, Janusz Zachwajewski, Krystyna Pohorecka, Andrzej Przedmojski, Krystyna Tunicka, Janusz Skałkowski, Zbigniew Nawrocki, Wojciech Szczudło, Wacław Romiński, Olgierd Łukaszewicz
Produkcja: Studio Filmowe im. Karola Irzykowskiego
Bohater: Stefan Wyszyński

 

  1. JAN PAWEŁ II I PRYMAS STEFAN KARDYNAŁ WYSZYŃSKI

Film dokumentalny

Produkcja: Polska

Rok produkcji: 2008

Dane techniczne: Barwny, 52 min

Film opowiada o relacjach, jakie łączyły prymasa Stefana Wyszyńskiego z biskupem, arcybiskupem i kardynałem Karolem Wojtyłą, a ostatecznie papieżem Janem Pawłem II od momentu ich poznania aż do ostatnich dni życia prymasa. Dwie wybitne osobowości polskiego Kościoła, dwaj wybitni Polacy i wielcy patrioci od początku swej znajomości darzyli się ogromnym szacunkiem i zaufaniem, a także głęboką przyjaźnią. Pomimo różnicy pokoleniowej i formacyjnej, którą często podkreślano, aby przeciwstawić i poróżnić obu dostojników, potrafili znaleźć wspólny język i płaszczyznę, które pomagały im przeprowadzić polski Kościół przez ciężkie lata komunizmu. W filmie występują ludzie znający osobiście obu hierarchów. Wszyscy zgodnie podkreślają, że łączyła ich niezwykła więź. Opowiadają oni o spotkaniach, zarówno tych oficjalnych, jak i bardziej prywatnych (np. w czasie wakacji, gdy kardynał Wojtyła przyjeżdżał na Bachledówkę, by jako pierwszy złożyć życzenia imieninowe i urodzinowe prymasowi). Mówią też o ich stosunku do władz oraz władz do nich, zajmowaniu stanowiska wobec różnych wydarzeń. Film jest ilustrowany zarówno bogatymi archiwaliami filmowymi, jak i fotograficznymi oraz fragmentami zapisków prymasa Wyszyńskiego czytanymi przez Olgierda Łukaszewicza. [TVP]

Ekipa:
Reżyseria: Paweł Woldan
Scenariusz: Paweł Woldan, Janusz Zabłocki
Lektor: Olgierd Łukaszewicz (wspomnienia Stefana kardynała Wyszyńskiego)
Zdjęcia: Jerzy Rudziński
Muzyka: Andrzej Krauze
Dźwięk: Maciej Klimowski
Montaż: Paweł Woldan
Montaż elektroniczny: Rafał Bryll
Konsultacja: Anna Rastawicka, Marta Wójcik, Janusz Zabłocki
Kierownictwo produkcji: Dorota Przyłubska
Postprodukcja: Agencja Reklamowa Koma2
Produkcja: Instytut Prymasowski, Fundacja SPES, Pado Studio Film, Telewizja Polska – II Program
Bohater: Jan Paweł II (papież), Stefan Wyszyński

Artykuł wydrukowany z Chrzest966: http://chrzest966.pl

Odnośnik do artykułu: http://chrzest966.pl/millenium-chrztu-polski-w-kwerendzie-wytworni-filmow-dokumentalnych/